Niech wszyscy się dowiedzą!
Edukacja kulturalna oraz promocja czytelnictwa prasy wśród dzieci i młodzieży w małych miejscowościach

---

Polska Izba Wydawców jest organizacją samorządu gospodarczego, reprezentuje interesy gospodarcze zrzeszonych wydawców oraz wspiera swoich członków w prowadzeniu przez nich działalności wydawniczej. W ramach swojej działalności statutowej zajmuje się również promowaniem czytelnictwa prasy i wsparciem różnych segmentów tej branży, w tym poprzez konsultacje prawne, szkolenia i monitorowanie rynku medialnego. Pod koniec roku 2024 jeden z członków PIW (Presto Publishing, wydawca „Presto” i „Presto Juniora”) wyszedł z pomysłem programu, który zapoznawałby z procesem tworzenia czasopism, a także zachęcał do czynnego w nim udziału dzieci i młodzież, Izba podjęła wówczas inicjatywę realizacji tegoż projektu. Do udziału i koordynacji zaproszono również innych zrzeszonych w PIW wydawców prasy dziecięcej oraz młodzieżowej: Nowa Era („Świerszczyk”), Grupa Cogito („Cogito”, „Victor”, „Victor Junior”) czy Westa-Druk („Angora”, „Angorka”). Izba zabezpieczyła środki na realizację inicjatywy, którą dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego w ramach Programu Edukacja Kulturalna 2025. Program Izby został także wsparty finansowo przez Stowarzyszenie Dziennikarzy i Wydawców Repropol.

W ramach powierzonych zadań koordynatorzy z poszczególnych wydawnictw wspierali rozwój kompetencji kulturowych dzieci i młodzieży z mniejszych miejscowości, ułatwiając im dostęp do różnorodnych doświadczeń z szerokiego zakresu kultury poprzez udział w wydarzeniach, wizyty w muzeach i większych ośrodkach kulturalnych oraz spotkania z osobistościami związanymi z kulturą. Dzięki temu uczestnicy przedsięwzięcia mogli nie tylko aktywnie uczestniczyć w życiu kulturowym swoich regionów, ale także poszerzać swoją świadomość z tym związaną. Tak zdobyte doświadczenia przekuwano później w artykuły i treści do czasopism stworzonych przez dzieci i młodzież, dzięki czemu młodzi adepci dziennikarstwa stali się również propagatorami kultury, dzieląc się swoimi przeżyciami i informacjami z ich lokalnym otoczeniem.

Ważnym aspektem tej inicjatywy było także podniesienie kompetencji kulturowych lokalnych koordynatorów, często nauczycieli ze szkół uczestniczących w projekcie. Dzięki współpracy z przedstawicielami wydawnictw mieli możliwość zapoznania się z warsztatem dziennikarskim oraz realiami branży prasowej. Wskazano im również kierunki i efektywne sposoby na realizowanie edukacji kulturalnej poprzez udział w wartościowych wydarzeniach i prowadzenie warsztatów. Dzięki temu już sami, po zakończeniu programu, będą mogli wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce pedagogicznej i prowadzić szkolne redakcje, tworzące swoje materiały i czasopisma.

Warsztaty i prace redakcyjne pokazały kadrom pedagogicznym i koordynatorom z wydawnictw jak ważne jest zwrócenie uwagi na aspekty związane ze sztuczną inteligencją podczas pracy z dziećmi i młodzieżą przy procesach twórczych. Dostrzeżono niepokojące skłonności młodych reporterów przy korzystaniu z AI, gdy wyręczali się programem zamiast pomyśleć lub samodzielnie poszukać sprawdzonych informacji. Dołożono więc starań, by poprzez warsztaty i prace „w terenie” w czasie wycieczek i kontaktów z kulturą, pobudzić młodzież do samodzielnych działań kreatywnych oraz nauczyć ją świadomego korzystania z dostępnych narzędzi do wsparcia pracy, odwodząc od bezrefleksyjnego zastępowania całego procesu tworzenia generatywną AI. Jednocześnie też pokazano młodym reporterom jak ważne jest rzetelne sprawdzanie informacji przed przekazywaniem ich dalej – zwłaszcza w branży prasowej.

Przeprowadzając warsztaty dziennikarskie i tworząc młodzieżowe grupy redakcyjne, wydawnictwa objęły swoją opieką następujące instytucje oświaty:

• Szkoła Podstawowa im. Kajetana Sawczuka w Komarnie-Kolonii (Grupa Cogito)
• Szkoła Podstawowa im. św. Franciszka w Trzciannem (Grupa Cogito)
• Szkoła Podstawowa im. Jury Gajdzicy w Cisownicy (Presto Publishing)
• Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Karola Szymanowskiego w Oświęcimiu (Presto Publishing)
• Szkoła Podstawowa nr 2 im. Adama Mickiewicza w Głownie (Westa Druk)

Dodatkowo, Nowa Era, celebrując 80-lecie „Świerszczyka” w Łazienkach Królewskich, zorganizowała w ramach naszego programu warsztaty z tworzenia własnej gazetki dla najmłodszych dzieci w przedziale wiekowym od 6 do 9 lat. Warsztaty zachęcały nie tylko do twórczego pisania, ale i promowały czytelnictwo wśród najmłodszych. Podczas zajęć uczestnicy uzupełniali strony gazetek tworzonymi przez siebie treściami, za pomocą przyborów piśmienniczych i plastycznych. Następnie zbierali je w całość, składając własne czasopismo, które mogli zabrać do domu. Specjalnie na tę okazję zaproszono w ramach naszego programu dzieci z klas pierwszych dwóch szkół podstawowych znajdujących się w Michałowicach i Zielonce pod Warszawą. O warsztatach można było poczytać w wydaniu „Świerszczyka” z grudnia 2025 roku.

 

 

Dzięki zaangażowaniu koordynatorów tworzących redakcję „Angorki” (Westa-Druk) i współpracujących z nią, w inicjatywę włączono również odbywający się od wielu lat konkurs „Potęga Prasy”. W ramach konkursu uczniowie z całej Polski tworzyli treści prasowe i medialne, oceniane przez jury, w którego skład w 2025 roku wchodzili przedstawiciele wydawnictw zaangażowanych w program Izby. Członkowie zwycięskich redakcji w ramach nagrody otrzymali pełne lub częściowe dofinansowanie uczestnictwa w organizowanym w Rewalu obozie dziennikarskim. Dzięki zapewnionym przez MKiDN środkom udało się nagrodzić i zapewnić udział w obozie także dodatkowym uczestnikom programu, między innymi ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Głownie. W czasie obozu w Rewalu młodzież zapoznawała się nie tylko z formą pisaną mediów, ale także tworzyła relacje radiowe czy nagrywała wywiady przed kamerą (np. z aktorem Arturem Barcisiem). Z działalnością Stowarzyszenia Potęga Prasy i efektami obozów można się zapoznać na ich stronie oraz kanale YouTube.

Rezultatem przeprowadzanych przez niemal cały 2025 rok prac twórczych – oraz wchodzenia w interakcję z kulturą przez uczestników programu – są powstałe na podstawie tych doświadczeń gazetki. Możemy w nich znaleźć artykuły, recenzje książek, wywiady, relacje z wydarzeń czy komentarze do wydarzeń z życia w miejscach, w których mieszkają młodzi reporterzy. W każdej gazetce dostrzegalny jest indywidualny charakter osób, które ją tworzyły jak i regionów, z których pochodzą twórcy.

Formalnie koordynatorką programu „Niech wszyscy się dowiedzą” była Kinga Wojciechowska (Presto Publishing). Dziękujemy też pozostałym koordynatorkom reprezentującym wydawnictwa zrzeszone w PIW: Agnieszce Pacho (Westa-Druk), Alinie Kuźminie (Grupa Cogito), Paulinie Pieńkowskiej (Presto Publishing) i Elizie Amanowicz (Nowa Era). Dziękujemy Dorocie Kostoczko z Biura PIW, która włożyła ogrom pracy w organizację programu. Dziękujemy księgowej Izby, Annie Kucharskiej, za bezpieczne przeprowadzenie Izby przez rafy rozliczeń finansowych związanych z realizacją programu. Ogromne podziękowania kierujemy również do współpracujących w czasie programu z wydawnictwami opiekunów lokalnych, a przede wszystkim do samych uczestników, którzy w całym przedsięwzięciu byli najważniejsi! Mamy nadzieję, że nabyte dzięki programowi doświadczenia i kompetencje poszerzą ich perspektywy oraz zachęcą do dalszego działania – w kulturze i w prasie.

Dziękujemy!

Serdecznie zapraszamy również do zapoznania się z twórczością młodych dziennikarzy, klikając w miniatury czasopism poniżej!