Wynagrodzenie z tytułu rekompensaty za dozwolony użytek prywatny pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej stabilnych źródeł wsparcia dla twórców na całym świecie – wynika z najnowszego raportu Private Copying Global Study 2026, opublikowanego przez CISAC (Międzynarodową Konfederację Stowarzyszeń Autorów i Kompozytorów). Według wyliczeń organizacji rekompensaty dla twórców na całym świecie w 2024 roku wyniosły 1,06 mld euro, z czego ponad 800 mln euro w krajach Unii Europejskiej.
Nowoczesne systemy rekompensaty za prywatne kopiowanie funkcjonują dziś w większości krajów europejskich i wielu innych państwach na świecie. Przypomnijmy, że 30 kwietnia 2026 roku – Marta Cienkowska, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ostatecznie podpisała nowelizację rozporządzenia o czystych nośnikach. Oczekiwana od wielu lat przez wszystkich twórców i producentów polskiej kultury zmiana doczekała się wreszcie realizacji, a lista urządzeń służących do kopiowania na własny użytek oraz czystych nośników, na których kopie zostają zapisywane, odzwierciedla większość zmian technologicznych, jakie od lat obserwujemy.
Raport przygotowany przez CISAC analizuje systemy rekompensaty za dozwolony użytek prywatny w 196 krajach i wskazuje, że mimo dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych mechanizmy wynagradzania twórców za kopiowanie ich utworów do użytku prywatnego nadal skutecznie funkcjonują na całym świecie. Dozwolony użytek prywatny stanowi bowiem praktyczny kompromis: prawo uznaje prywatne kopiowanie za legalne, jednocześnie zapewniając twórcom rekompensatę za wynikające z tego straty.
W 42 z 44 analizowanych państw europejskich dopuszcza się kopiowanie treści na użytek prywatny. Niemal wszystkie, z wyjątkiem Irlandii, Liechtensteinu, San Marino i Albanii, wprowadziły mechanizm wynagradzania twórców za kopiowanie ich treści (w Polsce jest to tzw. opłata reprograficzna). Niektóre państwa, jak np. Włochy, tego rodzaju opłatą objęły także dostawców chmury, o co w Polsce apeluje m.in. Unia Literacka.
Raport pt. „Private Copying Global Study 2026” został przygotowany we współpracy z Międzynarodowym Biurem Stowarzyszeń Zarządzających Prawami do Nagrań i Reprodukcji Mechanicznej (BIEM) oraz organizacjami IFRRO i Stichting de Thuiskopie. Z jego pełną treścią można zapoznać się tutaj.